این کاخ عضوی از مجموعه چشم‌انداز تاریخی ساسانی ۲۳مین اثر ثبت شده ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو در فیروزآباد استان فارس، ایران خودنمایی می‌کند…
کاخ اردشیر بابکان (پاپکان) بازمانده‌ شکوه پادشاهان ساسانی که به دست اردشیر بابکان بنیانگذار این پادشاهی در قرن سه میلادی در سه کیلومتری فیروزآباد کنونی در استان فارس ساخته شد.
این کاخ مهم ترین اثر تاریخی فیروزآباد است که با مصالح لاشه سنگ و ملات گچ ساخته است و در تزییناتش از گچبری‌های زیبا و رنگی استفاده شده است.
این کاخ نخستین بنای طاقدار در دوران ساسانی است.
اردشیر بابکان این کاخ را نزدیک مدخل تنگاب در کنار چشمه ای بزرگ احداث کرد.
کاخ دارای تالارهای تو در تو است و با گذشت سالها هنوز گچبری‌های بالای دیوارهای درونی سالم باقی مانده‌اند. در سمت شرقی چهار ساختمان گنبدی شکل بزرگ قرار دارد که زیبایی خاصی به بنا داده است.

آتشکده یا کاخ: تاریخچه بنای اردشیر بابکان

شهری که امروزه آن را به نام فیروزآباد می شناسیم، در گذشته شهر “گور” یا “جور” نام داشته است. بر اساس حفاری ها و آثار به دست آمده از آن ها در این منطقه، طرح شهر تاریخی گور به شکل دایره ای بوده، شیوه ای که اشکانیان در شهرسازی های خود به طور فراوان از آن استفاده می کردند.

دستور ساخت بنای باستانی کاخ اردشیر بابکان را هم همین شاه ساسانی صادر کرده است. این بنا از نخستین آثار معماری برجای مانده از سلسه ساسانیان است که در مجاورت روستایی به نام آتشکده واقع شده است. فاصله این اثر که مهم ترین جاذبه گردشگری فیروزآباد محسوب می شود، از شهر امروزی فیروزآباد فارس، حدود ۲ کیلومتر است. برخی از کارشناسان و باستان شناسان کشور بر این عقیده اند که این بنا، کاخ نبوده، بلکه یکی از آتشکده های بزرگ و مهم آن زمان بوده است. یکی از دلایل رونق و آبادانی این منطقه را، وجود نهر آبی می دانند که از کنار همین کاخ یا آتشکده عبور می کرده است.

مرحوم پیرنیا، باستان شناس معروف کشورمان در رابطه با این بنا چنین گفته است: «این بنای تاریخی در سال ۲۲۴ میلادی بنا شده و یکی از مهم ترین بناهای ساخته شه در آن دوران در جهان است. بسیاری از باستان شناسان غربی که به ایران آمده اند، تلاش می کنند تا این آتشکده را یک کاخ معرفی کنند، در حالی که از نظر من این بنا، مشخصه ها و فضاهای مورد نیاز یک کاخ را در خود ندارد.»

در برخی دیگر از متون تاریخی و سفرنامه جهانگردانی که به ایران سفر کرده اند هم درباره این بنا چنین نوشته شده است: «از جمله آثار غریبه فیروزآباد، آتشکده آنجاست که آن را «آتشکده اعظم» نامند. زیرا که در فارس آتشکده بزرگتر از آن نسیت. گویند آن را نیز اردشیر بابکان بنا نهاده و آن در سمت شمال قصبه حالیه واقع است. به مسافت یک فرسنگ دور از آن تقریباً.»

درس: جاده شیراز به فیروز آباد، بعد از قلعه دختر فیروز آباد
زمان بازدید: همه اوقات سال به جز تابستان، بدلیل گرمای فوق‌العاده منطقه…